اینکوترمز cip از متداولترین قواعد بینالمللی برای حملونقل کالا محسوب میشود که بهروشنی به تعیین و شرح وظایف هر دو طرف معاملات تجارت جهانی پرداخته است. در قاعده cip، اغلب مسئولیتها برعهده فروشندگان گذاشته است؛ تاجایی که باید محموله را تا مقصد توافق شده با خریدار ارسال کرده و هزینه و بیمه آن را نیز تامین کنند. بهطور کلی، ترم cip برای فروشندگان توانمند و مسئولیتپذیر و همچنین خریدارانی که بهدنبال آسانترین روش تحویل کالا هستند، عالیترین شرایط و قاعده بهشمار میرود. با همراهی ادامه مطلب میتوانید از تمام موضوعات مهمی که در اینکوترمزCIP به آن پرداخته شده است، آگاه شوید.
شرایط استفاده از اینکوترمز cip
بهطور معمول از اینکوترمز CIP برای شرایطی که تحویل با مقصد در ارتباط است، بهکار میرود. بهعنوان مثال، منظور از CIP دبی این است که فروشنده باید تا زمان تحویل بار تا دبی تمام هزینههای حملونقل، انجام پیگیریها و همچنین بیمه کالا را برعهده بگیرید. همچنین، از این قاعده بینالمللی پرکاربرد میتوان برای انواع روشهای حملونقل مانند هوایی، جادهای، راهآهن، دریایی، آبراههای داخلی و در نهایت حملونقل ترکیبی استفاده کرد. به این شکل، دست شما برای تنظیم قراردادهای تجاری مبتنی بر قاعده CIP و برای هر روش حملونقل دردسترستان، باز است. لازم به ذکر است که در این قاعده همانند دیگر انواع اینکوترمز، تمام مسئولیتها و شرایط بهروشنی ذکر شده است؛ بنابراین چه بهعنوان خریدار و یا فروشنده، باید در اولین قدم به بررسی شرایط، حاشیه سود و توانایی خود در تقبل مسئولیتهای درج شده در اینکوترمز CIP بپردازید و سپس برای تنظیم قرارداد با این روش اعلام آمادگی کنید.
وظایف فروشنده در cip چیست؟
در اینکوترمز cip برای فروشندگان کالا، مسئولیتهای گستردهتری درنظر گرفته شده است که طبق قرارداد باید تمام فرآیندهای حمل تا تحویل کالا را بهخوبی طی کنند. وظایف کلیدی فروشندگان در قاعده cip به این شرح است:
- کالا را در کشور مبدا به حملکننده تحویل دهند:
در اولین قدم پس از آماده کردن کالا، فروشنده این وظیفه را دارد که محموله را در محل و زمانی که در قرارداد مشخص شده است، به حملکننده(در مبدا) تحویل بدهد. لازم به ذکر است که کالا باید در مناسبترین شرایط و متناسب با شیوه حملونقل ارائه شود. - هزینههای حملونقل تا مقصد تعیین شده را پرداخت کند:
هزینههایی که برای حمل کالا تا مقصد تعیین شده در قرارداد نیاز است، باید توسط فروشنده پرداخت شود. در صورتی که مقصد بهطور دقیق و مشخص در قرارداد ذکر نشده باشد، مقصد باید بر اساس مکانی که در اسناد حمل یا بارنامه ذکر شده است، درنظر گرفته شود. - هزینههای بیمه بار را پرداخت کند:
در قاعده cip برای فروشنده این وظیفه تعیین شده است که بیمه با پوشش حداقلی را برای محموله خریداری کند. در انتخاب بیمه کالا باید به ارزیابی خدمات آن در جبران خسارتهای ناشی از فقدان یا آسیب کالا توجه داشته باشید. لازم به ذکر است که بیمه کالا حتما باید بهنام خریدار خریداری و صادر شود. - تشریفات گمرکی ضروری در کشور مبدا را انجام دهد:
اقداماتی که برای صدور مجوز صادرات کالا در گمرک کشور مبدا نیاز است باید توسط فروشنده پیگیری شود. این تشریفات شامل انجام اقدامات لازم، تهیه و یا دریافت اسناد مهم و همچنین پرداخت هزینههایی چون عوارض و مالیات میشود.
وظایف خریدار در cip چیست؟
خریدار کالا نیز در اینکوترمز cip با وظایف مشخصی روبهرو است که باید برای تحویل بهموقع و بدون دردسر بار، آنها را بهدرستی انجام دهد. اصلیترین مسئولیتهای تعریف شده در قاعده CIP برای خریداران به شرح زیر است:
- اقدامات لازم برای تخلیه کالا در مقصد را انجام دهد:
تخلیه بار در مقصد توافق شده در قرارداد از مسئولیتهای خریدار محسوب میشود. برای این کار هم به هماهنگیهایی برای استفاده از تجهیزات تخلیه بار و هم پرداخت هزینهها نیاز است که همه این موارد برعهده خریدار گذاشته شده است. - اقدامات لازم برای تشریفات گمرکی در مقصد را انجام دهد:
برای ترخیص کالای وارداتی نیز به پیگیریها و پرداخت هزینهها نیاز است؛ در این میان، این خریدار است که باید مراحل ترخیص کالا در مقصد را انجام داده و هزینههای پیشرو را پرداخت کند. همچنین اگر به تهیه مدارک و یا دریافت اسناد گمرکی نیاز باشد، این مسئولیتها نیز با خریدار خواهد بود.
نحوه تقسیم هزینه در cip
از دیگر موارد مهمی که در اینکوترمز CIP به آن پرداخته شده است با تقسیم هزینهها در ارتباط است؛ به این معنی که هزینههای لازم برای هریک از مراحل حملونقل کالا یا باید از سوی خریدار و یا از طرف فروشنده پرداخت شود. در این میان و بهمنظور پیشگیری از تنشها و اختلاط وظایف، در قاعده CIP بهروشنی به تعیین مسئول پرداخت هزینهها اشاره شده است، مانند:
هزینههایی که در قاعده cip باید توسط فروشنده پرداخت شود:
- تمام هزینههایی که برای حمل و ارسال کالا تا زمان تحویل کالا نیاز است.
- هزینههای جانبی حمل کالا مانند بارگیری محموله در حملکننده، حمل داخلی بار و همچنین هزینههای مرتبط با ایمنی و سلامت حمل کالا با فروشنده است.
- در صورتی که در قرارداد مسئول پرداخت هزینه تخلیه بار در کشور مقصد فروشنده ذکر شود، این وظیفه از دوش خریدار برداشته شده و فروشنده باید هزینههای تخلیه محموله در مقصد مشخص شده را عهدهدار شود.
- هزینههایی که برای ترانزیت کالا در مسیر کشورهایی که حمل کالا از بستر آنها صورت میگیرد با فروشنده است؛ به شرط آنکه کشورهای مسیر حتما در شرایط قرارداد ذکر شود.
- هزینههایی که برای تهیه مدارک حمل کالا و مستندات ضروری برای اثبات تحویل کالا نیاز است.
- هزینههای که باید برای خرید پوشش بیمه بار پرداخت شود.
- هزینههای مرتبط با دریافت مجوز کالای صادراتی از گمرک مبدا که اغلب شامل مبالغ پرداختی برای تعرفهها، مالیاتها و عوارض گمرک میشود.
- در صورتی که خریدار برای تهیه مدارک به فروشنده کمک کند، باید هزینههای آن به خریدار داده شود؛ چراکه این وظیفه برای فروشندگان محموله صادراتی تعریف شده است.
هزینههایی که در قاعده cip باید توسط خریدار پرداخت شود:
- هزینههایی که برای حمل کالا از زمانی که محموله تحویل گرفته شده است؛ به جز مواردی که طبق اینکوترمز cip و یا توافقات صورت گرفته، پرداخت آن برعهده فروشنده است.
- در صورتی که در قرارداد حمل کالا هزینههای ترانزیت از کشورهای مسیر برعهده فروشنده گذاشته نشده باشد، پرداخت آن با خریدار خواهد بود.
- در صورتی که در قرارداد حمل کالا هزینههای تخلیه بار در مقصد برعهده فروشنده گذاشته نشده باشد، پرداخت آن با خریدار خواهد بود.
- اگر خریدار درخواست استفاده از بیمه اضافی و تکمیلی برای کالا داشته باشد، باید هزینههای آن را نیز تقبل کند.
- هزینههایی که برای ترخیص کالای وارداتی مانند مالیات و عوارض و تشریفات گمرک ترانزیت نیاز است، باید توسط خریدار پرداخت شود.
- تمام هزینههای اضافی و غیرقابل پیشبینی که پس از تحویل محموله ایجاد میشود، پرداخت آن باید توسط خریدار صورت گیرد.
نحوه تقسیم ریسک و بیمه در cip چگونه است؟
در اینکوترمز cip به تقسیم مسئولیتهای طرفین در زمینه تقبل ریسکها نیز پرداخته شده است. طبق این قاعده، فروشنده مسئولیت تمام خسارتهای وارده به کالا مانند ازبینرفتن یا آسیب به آن تا زمانی است که کالا را به طرف مقابل تحویل نداده است؛ اما به محض تحویل کالا به مشتری، مسئول اصلی ریسکها و جبران خسارتها، خریدار خواهد بود.
در قاعده cip، این فروشنده است که باید برای خرید بیمه کالا و ارائه گواهی بیمه به خریدار اقدام کند. در کنار اقدامات لازم بهمنظور خرید بیمه، هزینههای آن نیز برعهده فروشنده گذاشته شده است؛ مگر آنکه خریدار بخواهد از بیمه اضافی و یا افزایش ارزش خدمات بیمه بهرهمند شود. در این شرایط، باید مبالغ لازم برای دریافت بیمه اضافی از سوی خریدار پرداخت شود. در صورت درخواست خریدار بهمنظور خرید هر نوع بیمه اضافی، باید اطلاعات لازم و مدارک ضروری از سوی فروشنده به طرف مقابل ارائه شود.
قوانین حمل و نقل کالا در cip چیست؟
در قوانین حملونقل کالا مطابق با اینکوترمز cip به تعیین مسئولیتهای طرفین در جهت حمل کالا تا نقطه مکانی و زمانی توافق شده، اشاره شده است. به این شکل که، فروشنده باید مقدمات حمل ایمن محموله صادراتی تا مکان دقیق در مقصد را فراهم کرده و کالا را در سلامت کامل و در زمان مقرر به خریدار تحویل دهد. در صورت عدم تعیین محل دقیق برای تحویل کالا، فروشنده فرصت انتخاب نقطه تحویل با درنظر گرفتن شرایط پیشرو را دارد. لازم به ذکر است که در تنظیم مفاد توافقات حملونقل حتما به مسیرهای رایج و مناسب برای نوع کالا و شیوه حمل ایمن توجه داشته باشید.
در قاعده cip، هیچ مسئولیتی در زمینه عقد قرارداد حملونقل و همچنین پرداخت هزینههای مرتبط با آن برای خریدار تعریف نشده است؛ بنابراین، فروشنده باید شرایط مناسب برای تنظیم قرارداد محکم و همهجانبه را بهمنظور حملونقل کالا تا مقصد درخواستی خریدار را فراهم کند. همچنین، وقتی صحبت از وظایف فروشندگان در انجام مراحل حمل کالا تا مقصد میشود، منظور تمام اقدامات و هزینههایی است که برای حمل داخلی محموله، انبارداری آن، بارگیری، تخلیه و دیگر فرآیندها نیاز است.شرایط و محل تحویل کالا در cip چیست؟
فروشنده در اینکوترمز cip موظف شده است که کالا را مطابق قرارداد به متصدی حمل، تحویل داده و این کار باید مطابق با زمان توافق شده و محل دقیق ذکر شده در قرارداد صورت گیرد. در مقابل، خریدار نیز این مسئولیت را دارد که در نقطه مکانی دقیق و در زمان هماهنگ شده، محموله را از متصدی حمل دریافت کند. از آنجایی که توافق بر سر محل تحویل بار و ذکر آن در متن قرارداد در تعیین بسیاری از مسئولیتهای طرفین نقش دارد، توصیه میشود بههیچ عنوان در این زمینه سهلانگاری نکنید و تمام شرایط را در قرارداد با ذکر جزئیات قید کنید.
تشریفات گمرکی در cip چگونه است؟
همانطور که پیشتر در بررسی وظایف طرفین در روش اینکوترمز cip اشاره شد، تشریفات گمرکی هم در مبدا و هم مقصد باید انجام شود و مسئول هریک از این مراحل نیز مشخص شده است، به این شکل که:
فروشنده باید این مسئولیتها را برای پیگیری تشریفات گمرکی برعهده بگیرد:
- تشریفات گمرکی صادرات در واقع در کشوری که قرار است کالا از آن نقطه صادر شود، صورت میگیرد؛ بنابراین، فروشنده باید تمام اقدامات و هزینههایی که بهمنظور انجام تشریفات گمرکی برای کالای صادراتی لازم است مانند تهیه پروانه صادرات، دریافت گواهی ایمنی، اعتبارسنجی رسمی، اسناد گمرک صادرات و… را انجام دهد.
- هر زمان که خریدار برای انجام تشریفات گمرک واردات به کمک یا تهیه مدارک لازم نیاز دارد، فروشنده باید او را یاری کند. ارائه اطلاعاتی چون نحوه ترانزیت کالا از کشورهایی که در مسیر حمل کالا قرار دارند، سند بازرسی قبل حمل کالا، اسناد لازم برای ترخیص کالا در گمرک مقصد و… باید با همکاری فروشنده انجام شود.
خریدار باید این مسئولیتها را برای پیگیری تشریفات گمرکی برعهده بگیرد:
- مسئول انجام فرآیندهای ترخیص کالا که در گمرک کشور مقصد انجام میشود، خریدار است. همچنین، در صورت توافق، خریدار باید تشریفات گمرکی کشورهایی که کالا از مسیر آنها ترانزیت میشود را نیز عهدهدار است؛ در این میان، پرداخت هزینههای لازم برای انجام این اقدامات نیز برعهده او قرار داده شده است.
- در صورتی که فروشنده برای انجام تشریفات گمرکی صادرات به کمک و همکاری خریدار نیاز داشته باشد، باید اقدامات لازم انجام شده و اسناد ضروری ارائه شود.
شرایط بارنامه در cip چیست؟
بارنامه در دسته مدارک ضروری بهمنظور حمل کالا طبق قاعده cip بهشمار میرود که فروشنده باید دغدغه تهیه آن را داشته باشد؛ چراکه این سند، تائیدی بر تحویل بار به متصدی دریافت کالا محسوب میشود. لازم به ذکر است که برخی اطلاعات مهم مانند مشخصات کالا، خریدار، متصدی حمل، فروشنده و مکان و زمان دقیق تحویل محموله باید در سند بارنامه ذکر شود؛ این امر در افزایش اعتبار و صحت این مدرک مهم نقش قابلتوحهی دارد.
شرایط انجام بازرسی در cip
بازرسی محموله صادراتی به این معنی است که کالا از نظر تعداد بستهها، وزن و اندازه، کیفیت محصول، شمارش محتویات هر بسته و… مورد ارزیابی قرار میگیرد و در نهایت سندی برای آن صادر میشود. فروشنده باید پیش از حمل و تحویل کالا برای دریافت سند بازرسی کالا اقدام کرده و هزینههای آن را نیز بپردازد. همچنین، این سند باید برای تسهیل روند ترخیص کالای وارداتی در اختیار خریدار نیز قرار گیرد.
اصول تنظیم قرارداد cip
در اینکوترمز cip، مسئولیت بستن قرارداد و تقبل هزینههای آن به فروشنده واگذار شده است؛ به این معنی که خریدار ملزم به انجام هیچ اقدام و یا پرداخت مبلغی برای تنظیم قرارداد حمل کالا بر اساس قاعده CIP نیست. اصولی کلی این قرارداد به این گونه است که وظایف فروشنده را شامل حمل کالا، پرداخت هزینههای آن و خرید بیمه بار تا مکانی کرده است که باید تحویل بار به طرف مقابل صورت گیرد. در مقابل نیز، خریدار باید تمام مسئولیتهایی که پس از تحویل بار وجود دارد را برعهده بگیرد. لازم به ذکر است که امکان تنظیم قراردادهای حمل کالای صادراتی با تکیه بر روش cip، برای تمام انواع روشهای حملونقل وجود دارد. توصیه میشود، کلیه توافقات صورت گرفته در پیگیری فرآیندهای حملونقل کالا را با درنظرگرفتن جزئیات مهم در متن قرارداد CIP ذکر کنید؛ این کار در کاهش ابهامات و انجام دقیق وظایف توسط طرفین، نقش قابلتوجهی دارد.
مدارک مورد نیاز برای فروشنده و خریدار در cip
در تمام قواعد اینکوترمز به تهیه مدارک ضروری برای انجام فرآیندها و مراحل حمل کالا توجه شده است؛ اینکوترمز cip نیز از این امر مهم مستثنی نیست. فروشنده باید مدارکی چون فاکتور فروش محصول، صورتحساب پرداخت آن، سند بارنامه، مدارک گمرک کالای صادراتی، سند بازرسی، گواهی بیمه و دیگر مستندات مهم را بهمنظور پیگیری اقدامات پیشرو به خریدار تحویل دهد. بهطور کلی، همکاری و تعامل در تهیه مدارک و تحویل بهموقع آن به طرف مقابل از اصلیترین مواردی است که از بروز تاخیر در تحویل کالا جلوگیری میکند.
مزایا و معایب اینکوترمز cip
تعیین مسئولیتها در اینکوترمز CIP در کنار شفافسازی وظایف طرفین، برخی محدودیتها و مزایا را نیز هم برای خریداران و هم فروشندگان ایجاد کرده است، مانند:
- مزیت قاعده cip برای خریدار:
- ریسک و خطرات حمل کالا تا مقصد توافق شده با فروشنده است.
- فروشنده باید در کنار حمل کالا، بیمه آن را نیز تقبل کند.
- فرآیندهای ترخیص کالای وارداتی از محل گمرک مقصد سادهتر است.
- مزیت قاعده cip برای فروشنده:
- امکان مدیریت تعهدات و نظارت بر کاهش ریسک و خطرات تا زمان تحویل کالا به متصدی خریدار وجود دارد.
- پس از تحویل کالا، ریسک و جبران آن از مسئولیتهای خریدار خواهد بود.
- امکان مدیریت هزینهها و کاهش مراحل نیازمند به پرداخت هزینه وجود دارد.
در کنار مزیتهای ذکر شده، هریک از طرفین با محدودیتهایی نیز روبهرو هستند، از جمله:
- بیمه درنظر گرفته از طرف فروشنده اغلب با پوششدهی حداقلی است.
- نگرانی از سلامت کالا و تحویل ایمن آن برای خریدار وجود دارد؛ چراکه حمل کالا از تمام مسیرهای پیشرو فقط با نظارت فروشنده انجام میشود.
- فروشندگان مسئولیتهای بسیار گستردهتر و هزینههای بیشتری نسبت به خریداران دارند.
نکات مهم در اینکوترمز cip
در کنار تمام موضوعاتی که در بررسی کامل اینکوترمز cip ارائه شد، این نکات را نیز بهمنظور تجربه رضایتبخش در تنظیم قرارداهای تجاری با تکیه بر روش CIP بهخاطر بسپارید:
- فروشنده باید در خرید بیمه کالا، 110 درصد از ارزش کالا را درنظر گرفته و بیمه متناسب با آن را خریداری کند.
- این قاعده مسئولیتهای زیادی را به فروشندگان واگذار کرده است؛ بنابراین در صورت اطمینان از توانایی خود در پذیرش مسئولیتها، این قاعده را انتخاب کنید.
- این روش بهویژه برای خریدارانی که بهدنبال آسودگی در تحویل کالا هستند و یا آشنایی کافی با دنیای حملونقل بینالمللی کالا ندارند، گزینه عالی محسوب میشود.
سخن پایانی
اینکوترمز cip از جمله متداولترین قواعد بینالمللی است که دستورالعملهایی برای حمل کالا برای انواع روشهای حملونقل ارائه میکند. از آنجایی که قاعده cip از پرکاربردترین مقررات بینالمللی در تنظیم قراردادهای حمل کالا بهشمار میرود، در این مطلب به بررسی تمام موضوعات مهم این اینکوترمز پرداختیم. در صورت نیاز به اطلاعات تخصصیتر و همراهی کارشناسان باتجربه در تنظیم قراردادهای موفق با تکیه بر روش CIP به سامانه دریچه تجارت مراجعه کنید.
سوالات متداول
اصلیترین شرایط اینکوترمز cip به چه موضوعی اشاره دارد؟
اینکوترمز CIP برای شرایطی که تحویل با مقصد در ارتباط است، بهکار میرود.
مسئول تنظیم قرارداد در قاعده cip چه کسی است؟
در اینکوترمز CIP، بستن قرارداد و تقبل هزینههای آن به فروشنده واگذار شده است.
در قاعده CIP، کدام طرف قرارداد مسئولیت بیشتری دارد؟
در این قاعده مسئولیتهای زیادی به فروشندگان واگذار شده است؛ بنابراین در صورت اطمینان از توانایی خود در پذیرش مسئولیتها، این قاعده را انتخاب کنید.


