fas چیست؟ این اصطلاح به پرکاربردترین قاعده اینکوترمز برای حملونقل بینالمللی کالا از مسیر دریایی اشاره دارد. بهعبارت دیگر، در اینکوترمز fas، دستورالعملها و شرایط انتقال محموله صادراتی با روش حملونقل دریایی ارائه شده است تا مسئولیتهایی که فروشندگان و خریداران برعهده دارند بهخوبی مشخص شود. از آنجایی که قاعده fas با استقبال زیادی بهمنظور تنظیم قراردادهای تجاری از سوی مشاغل وارداتی و صادراتی روبهرو است، در ادامه مطلب راهنمای کاملی از بررسی موضوعات مهم و مقررات وضع شده در اینکوترمز fas را در اختیارتان قرار خواهیم داد.
شرایط استفاده از اینکوترمز fas
اینکوترمز fas برای حملونقل کالا و تحویل آن به مقصد، شرایط و مقررات مشخصی ارائه میکند که اصلیترین آن با حمل کالا تنها با یک روش حملونقل مرتبط میشود. به این معنی که این قاعده برای قراردادهایی مناسب است که طرفین قصد حمل و ارسال کالای صادراتی از طریق مسیر دریایی و یا آبراههای داخلی را دارند؛ بهگونهای که تحویل کالا نیز در بندر و در کنار عرشه کشتی(حامل بار) صورت میگیرد. از آنجایی که شیوه حمل کالا در قاعده fas محدود به تنها یک روش حملونقل میشود، مسئولیتهای درنظرگرفته شده برای طرفین معاملات تجاری نیز با دستورالعملهای منحصربهفردی همراه است؛ بنابراین پیش از انتخاب قاعده FAS برای تنظیم قرارداد حمل کالا، از دسترسی به مسیرهای دریایی و توانمندی خود در زمینه تقبل مسئولیتهای تعیین شده مطمئن شوید.
وظایف فروشنده در fas چیست؟
از موضوعات مهمی که در افزایش آگاهی شما بهمنظور درک عمیق پرسش قواعد اینکوترمز fas چیست، کمک میکند، با مسئولیتها و تعهدات فروشندگان کالای صادراتی در ارتباط است؛ چراکه فروشندگان در کنار تامین کالا، وظایف متنوعی دیگری نیز بهمنظور تحویل محموله در قبال مشتریان خود دارند، از جمله:
- فروشنده باید طبق درخواست خریدار و مشخصات کالا که با جزئیات کامل در قرارداد فروش درج شده است، کالا را تهیه و تامین کند.
- او باید مرحله بستهبندی کالا را بهصورت ایمن و با درنظر گرفتن شیوه حملونقل دریایی انجام دهد و نشانهگذاری بستهبندیها و تهیه اسناد شناسایی محموله را نیز بهدرستی اجرایی کند.
- در کشور مبدا که قرار است کالا از آن منطقه صادر شود، نیاز به دریافت مجوزهای صادراتی و انجام تشریفات گمرکی است و مسئولیت این اقدامات برعهده فروشنده گذاشته شده است. این وظیفه فروشنده هم انجام اقدامات، هم پرداخت هزینهها و هم تهیه اسناد گمرکی صادرات و تحویل آن به خریدار را دربرمیگیرد.
- طبق قرارداد FAS، باید بندر مشخصی بهعنوان محل دقیق تحویل بار تعیین شود تا فروشنده در زمان توافق شده، محموله را در این منطقه به خریدار تحویل دهد. لازم به ذکر است که فروشنده مسئولیتی در قبال بارگیری کالا در کشتی ندارد؛ بلکه فقط محموله را در کنار کشتی به طرف مقابل تحویل میدهد.
- فروشنده باید اطلاعرسانی لازم درباره تحویل بهموقع محموله را به خریدار منتقل کند تا طرف مقابل بتواند در زمان مناسب برای بارگیری محموله روی کشتی آماده شود.
- فروشنده این وظیفه را دارد که در کنار تحویل محموله، اسناد مهمی چون گواهی بازرسی، بیمهنامه، مجوزهای صادراتی و … را نیز در اختیار مشتری خود قرار دهد.
- درست تا زمان تحویل کالا، تمام هزینهها و ریسکها با فروشنده است؛ به این معنی که باید هزینههای حمل کالا و مسئولیت جبران خسارتهای احتمالی تا زمان تحویل کالا در کنار کشتی را بهعهده بگیرد.
وظایف خریدار در fas چیست؟
در بررسی پرسش fas چیست، به وظایفی که طبق این قاعده برای خریداران تعریف شده است، توجه کنید؛ چراکه بخش قابلتوجهی از مسئولیتها از زمان تحویل بار در کنار کشتی، به خریداران منتقل خواهد شد، مانند:
- خریدار باید طبق توافق و زمانبندی تعیین شده برای پرداخت بهای کالا به فروشنده، اقدام کند.
- در کشور مقصد نیز به انجام برخی اقدامات بهمنظور دریافت مجوزهای وارداتی و پرداخت هزینههای ترخیص کالا نیاز است که طبق اینکوترمز fas این مسئولیت بر دوش خریداران گذاشته شده است.
- مسئولیت انتخاب کشتی، رزرو فضای داخل کشتی برای بارگیری محموله و پرداخت هزینه آن با خریدار است؛ این درحالی است که باید اطلاعات دقیق درباره زمان ورود کشتی به بندر و محل و تاریخ بارگیری به فروشنده اطلاع داده شود.
- از آنجایی که وظیفه بارگیری محموله تا روی عرشه کشتی بهطور کامل با خریدار است، باید ترتیبات لازم برای این کار را بهصورت هماهنگ با زمان تحویل کالا انجام دهد. لازم به ذکر است که هر نوع تاخیر در بارگیری کالا و مسئولیتهای جبران آن با خریدار است؛ بهجز مواردی که فروشنده محموله را دیرتر از زمان مقرر تحویل دهد.
- بهمحض تحویل بار در کنار کشتی، هزینههای حمل و مسئولیت جبران خسارتها و آسیبهای احتمالی به خریدار انتقال داده میشود.
- تمام هزینههایی که برای بیمه، حمل کالا، تخلیه محموله از کشتی و ترخیص آن از گمرک مقصد نیاز است، باید توسط خریدار پرداخت شود.
- خریدار باید اسناد مهم و مستندات ضروری را از فروشنده دریافت کرده و در صورت لزوم، هزینه صدور یا ارسال آنها را به طرف مقابل پرداخت کند.
نحوه تقسیم هزینه در fas
در ارائه پاسخ جامع و دقیق به پرسش fas چیست، باید نگاهی نیز به مسئولیتهای مرتبط با پرداخت هزینهها بیندازیم؛ بهعبارت دیگر، در اینکوترمز fas، مسئول پرداخت هزینههایی که برای حملونقل کالا نیاز است نیز بهطور واضح مشخص شده است، به این شکل که:
هزینههای پیشروی فروشندگان در قاعده fas:
- هزینههایی مانند حمل داخلی محموله که تا پیش از زمان تحویل بار باید پرداخت شود.
- هزینه تهیه اسناد مهم مانند سند تحویل بار که در وظایف فروشندگان تعریف شده است.
- هزینههایی که برای دریافت مجوز صادراتی از گمرک و پیگیری دیگر مراحل گمرکی صادراتی(مانند مالیات و تعرفهها) نیاز است.
هزینههای پیشروی خریداران در قاعده fas:
- تمام هزینههایی که برای حمل بار از زمان تحویل آن در کنار کشتی لازم است.
- هزینههای مرتبط با رزرو فضا در کشتی و بارگیری بار برروی آن در وظایف خریدار گنجانده شده است.
- هزینههایی که برای تهیه اسناد برعهده خریدار گذاشته شده است؛ در صورتی که حتی فروشنده این اسناد را تهیه کرده باشد، طرف مقابل موظف به پرداخت هزینه آن است.
- هزینههای مرتبط با ترانزیت کالا و ترخیص کالای وارداتی که باید بهعنوان عوارض و تعرفهها به گمرک کشور مقصد پرداخت شود.
نحوه تقسیم ریسک و بیمه در fas چگونه است؟
در صورتی که هر گونه خسارت به کالا مانند آسیب یا گم شدن آن وارد شود، مسئولیت جبران آن تا پیش از تحویل محموله در کنار کشتی با فروشنده است؛ این درحالی است که مسئولیت ریسک، درست از زمان تحویل کالا به خریدار انتقال داده میشود. به این شکل که، خریدار باید جبران خسارتهای احتمالی به کالا را از زمان تحویل آن عهدهدار شود.
همچنین، در پرسش fas چیست، باید درباره قرارداد بیمه و مسئولیتهای آن نیز آگاهی کافی داشته باشید. مطابق با اینکوترمز fas، فروشنده وظیفهای برای خرید بیمه کالا ندارد و فقط در صورت درخواست طرف مقابل بهمنظور استفاده از پوشش بیمهای، باید اطلاعات لازم مانند هزینهها و ریسکها را در اختیار خریدار قرار دهد. لازم به ذکر است که برای خریدار نیز مسئولیت و تعهدی در قبال خرید بیمه بار تعریف نشده است؛ اما اغلب خریداران از بیمه برای افزایش توانایی خود در زمینه جبران خسارتهای احتمالی استفاده میکنند.
قوانین حمل و نقل کالا در fas چیست؟
همانطور که در بررسی شرایط fas چیست، اشاره شد، این قاعده فقط به روش حملونقل دریایی کالا محدود میشود. دستورالعملها و قوانین حمل کالا در این قاعده بهدلیل تمرکز بر شیوه حمل دریایی کالا، منحصربهفرد بوده و با دیگر قواعد اینکوترمز متفاوت است. اینکوترمز FAS برای زمانی کاربردی است که طرفین معاملات تجاری قصد دارند کالا را با کشتی و مسیر دریایی منتقل کنند؛ به این شکل، فروشنده باید متعهد شود که کالا را در تاریخ توافق شده، در بندر تعیین شده و در کنار کشتی رزرو شده توسط خریدار، به او تحویل میدهد. از آنجایی که فروشنده برای بستن قرارداد حمل مسئولیتی در قبال طرف دوم معامله ندارد، توصیه میشود تمام توافقات صورت گرفته را در یک قرارداد محکم و جامع، قید کنید.
شرایط و محل تحویل کالا در fas چیست؟
در اینکوترمز FAS، نقطه بارگیری کالا توسط خریدار تعیین میشود؛ بنابراین محل تحویل کالا بندر و همچنین کشتی خواهد بود که خریدار آن را مشخص کرده است. فروشنده باید طبق قاعده fas، کالا را در کنار کشتی به خریدار یا متصدی او تحویل داده و اسناد مهم را نیز بهمنظور پیگیری اقدامات و مراحل پیشرو به خریدار ارائه کند. بهطور کلی، فروشنده باید در تاریخ توافق شده، در بندر تعیین شده و در کنار کشتی رزرو شده توسط خریدار، محموله، ریسکها و هزینههای مرتبط با آن را به خریدار تحویل دهد.
در صورتی که خریدار به تعیین نقطه دقیق بارگیری کالا نپردازد، این فروشنده است که میتواند مناسبترین بندر را برای تحویل محموله صادراتی درنظر گرفته و اطلاعات آن را برای خریدار ارسال کند.
تشریفات گمرکی در fas چگونه است؟
در اینکوترمز fas، در صورت لزوم انجام اقدامات مرتبط با صادرات ترخیص، فروشنده باید مسئولیتها و هزینههای آن را برعهده بگیرد؛ اما وظیفهای برای تشریفات گمرکی واردات ندارد. در این میان، خریدار باید تعهدات خود در زمینه ترانزیت کالا از کشورهای ثالث که در مسیر حمل دریایی کالا قرار دارند و همچنین انجام مراحل ترخیص کالا را از کشور مقصد انجام دهد و هزینههای لازم برای تعرفهها، عوارض و مالیات گمرکی واردات را پرداخت کند. لازم به ذکر است که تهیه اسناد گمرکی و تحویل آن به طرف مقابل(در صورت لزوم) از تعهدات هر دو طرف معاملات تجاری طبق قاعده fas محسوب میشود.
شرایط بارنامه در fas چیست؟
در بررسی سوال fas چیست باید به سند مهمی بهنام بارنامه و مسئول تهیه آن نیز اشاره کنیم. طبق اینکوترمز fas، فروشنده باید با مسئولیت و هزینه خود، سند تحویل کالا یا همان بارنامه را تهیه کرده و همزمان با تحویل محموله صادراتی، سند بارنامه را نیز به طرف مقابل بدهد.
شرایط انجام بازرسی در fas
انجام اقدامات لازم برای بازرسی کالا بهمنظور تعیین مشخصات اصلی محصول مانند کیفیت، تعداد بستهها، نحوه بستهبندی و محتویات هر بسته، وزن و ابعاد کالا و بستهبندیها و همچنین پرداخت هزینههای آن برعهده فروشنده گذاشته شده است. لازم به ذکر است که بستهبندی محموله و شمارهگذاری آن که از وظایف اصلی فروشنده بهشمار میرود، باید بهصورت ایمن و طبق شرایط حمل دریایی کالا صورت گیرد. در اینکوترمز fas، در زمینه انجام بازرسی مسئولیتی برای خریدار تعریف نشده است؛ اما باید سند آن را برای پیگیری مراحل پیشرو بهمنظور حمل دریایی کالا از فروشنده دریافت کند.
اصول تنظیم قرارداد fas
در اینکوترمز fas، ایجاد شرایط مناسب برای تنظیم قرارداد و پرداخت هزینههای لازم برای این مرحله، با فروشنده است. در تنظیم قرارداد حمل دریایی کالا با تکیه بر قاعده fas، تاکید زیادی بر ذکر تمام توافقات و جزئیات مرتبط با آن در متن قرارداد شده است؛ چراکه بهطور چشمگیری از بروز تنشها و سردرگمی در انجام وظایف و مسئولیتها پیشگیری میکند. از آنجایی که نقطه تحویل بار در تعیین اغلب مسئولیتهای طرفین و انتقال هزینهها و ریسکها نقش دارد، اهمیت ذکر این موضوع در قرارداد FAS را جدی بگیرید.
مدارک مورد نیاز برای فروشنده و خریدار در fas
اهمیت تهیه اسناد در اینکوترمز fas چیست؟ بسیاری از فرآیندهای حمل دریایی کالا به ارائه مدارک و مجوزهای مهم نیاز دارد که در صورت سهلانگاری در این زمینه باید در انتظار تاخیر قابلتوجه در تحویل و یا ترخیص کالا باشید. فروشندگان کالا باید سند بارنامه، مدارک حمل، مجوزهای صادراتی، گواهی مبدا، فاکتور تجاری، بیمهنامه(در صورت درخواست خریدار)، مدرک بازرسی و دیگر مدارک ضروری را تهیه کرده و برای پیگیری مراحل پیشرو در اختیار خریدار قرار دهد. در مقابل، خریدار نیز با شرایط لازم برای دریافت بهموقع مدارک را فراهم کرده و در صورت نیاز هزینههایی را پرداخت کند. بهطور کلی، طرفین معاملات تجاری طبق قاعده fas باید همکاری و هماهنگی مناسبی در جهت تهیه و ارسال مدارک داشته باشند تا از تحویل بهموقع محموله صادراتی مطمئن شوند.
مزایا و معایب اینکوترمز fas
در اینکوترمز fas، هر دو طرف قرارداد با محدودیتها و مزیتهایی روبهرو هستند که بهتر است از آنها مطلع باشید، از جمله:
مزایای fas برای خریدار:
- نظارت کامل بر نحوه حمل ایمن کالا از مسیر دریایی
- امکان بهینهسازی هزینههای حمل
مزایای fas برای فروشنده:
- مسئولیتهای کمتر در زمینه حمل کالا
- انتقال ریسک و هزینهها به طرف مقابل بهمحض تحویل کالا
- تحویل کالا در کنار کشتی بدون نیاز به بارگیری آن
معایب fas برای خریدار:
- مسئولیتها و هزینههای بیشتر
- مسئولیت پیگیری و پرداخت هزینه برای ترانزیت کالا از مسیر کشورهای ثالث
- برعهده داشتن مسئولیت ریسک در طول مسیر حمل دریایی کالا
معایب fas برای فروشنده:
- مسئولیت بیشتر در تهیه اسناد و مدارک
- عدم نظارت بر روند حمل ایمن کالا و تحویل بهموقع آن
نکات مهم در اینکوترمز fas
در کنار ارائه پاسخ جامع به پرسش fas چیست، بهتر است این نکات موثر و کلیدی را نیز بهخاطر بسپارید:
- از امکان دسترسی و نظارت کامل بر روند حمل دریایی کالا مطمئن شوید.
- این قاعده برای تمام روشهای حمل کالا مناسب نیست.
- از آنجایی که مسئولیت خریدار در قاعده FAS بیشتر است؛ از تسلط خود بر مقررات بینالمللی حمل کالا و توانمندی در زمینه پیگیری اقدامات و پرداخت هزینهها اطمینان حاصل کنید.
- تمام توافقات و درخواستها را حتما در قرارداد fas ذکر کنید.
سخن پایانی
Fas چیست؟ در این مطلب به بررسی کامل یکی از متداولترین قواعد اینکوترمز که به مقررات حمل دریایی کالا اشاره دارد، پرداختیم. اینکوترمز fas دستورالعملهایی برای تعیین مسئولیتهای طرفین بهمنظور حمل کالا از مسیرهای دریایی و از طریق کشتی پرداخته است تا حمل بینالمللی کالای صادراتی با شفافیت و راحتی بیشتری صورت گیرد. در صورتی که به اطلاعات تخصصیتر درباره قاعده FAS نیاز دارید و یا بهدنبال همراهی کارشناسان متخصص و حرفهای در زمینه قراردادهای تجاری با تکیه بر اینکوترمز FAS هستید، توصیه میشود به سامانه دریچه تجارت مراجعه کنید.
سوالات متداول
روش حمل کالا در اینکوترمز fas چیست؟
قواعد اینکوترمز fas به حمل کالا تنها با روش حملونقل دریایی مرتبط میشود.
محل تحویل کالا در قاعده fas کجاست؟
فروشنده باید طبق قاعده fas، کالا را در کنار کشتی به خریدار یا متصدی او تحویل دهد.
انتخاب حامل و پرداخت هزینههای آن در قاعده FAS با چه کسی است؟
مسئولیت انتخاب و رزرو فضا در کشتی و پرداخت هزینههای آن در وظایف خریدار گنجانده شده است.
